Η αρχή των Βελτιωτικών Λιπαντικότητας είναι ουσιαστικά χημικά πρόσθετα στα λιπαντικά, σχεδιασμένα για την προστασία των μεταλλικών επιφανειών που έρχονται σε επαφή υπό συνθήκες οριακής και μικτής λίπανσης. Αυτά τα καθεστώτα συμβαίνουν όταν το φιλμ λίπανσης είναι πολύ λεπτό για να διαχωρίσει πλήρως τα κινούμενα μέρη, οδηγώντας σε επαφή μετάλλου με μέταλλο και πιθανή ζημιά.
Η κύρια αρχή των Βελτιωτικών Λιπαντικότητας είναι ο σχηματισμός ενός θυσιαζόμενου προστατευτικού φιλμ στην μεταλλική επιφάνεια. Όταν η τοπική θερμότητα και πίεση από την επαφή (γνωστή ως "τριβολογική τάση") γίνονται υψηλές, τα Βελτιωτικά Λιπαντικότητας ενεργοποιούνται χημικά. Αντιδρούν με το μέταλλο για να δημιουργήσουν ένα ανθεκτικό, αλλά μαλακότερο, φιλμ - ένα τριβοφιλμ.
Ένα κοινό παράδειγμα είναι ο Δι(αλκυλοδισθειοφωσφορικός) ψευδάργυρος (ZDDP), ο οποίος αντιδρά με την μεταλλική επιφάνεια για να σχηματίσει ένα γυαλώδες πολυφωσφορικό φιλμ. Αυτό το λεπτό, προστατευτικό στρώμα (συνήθως πάχους 50-150 nm) λειτουργεί ως φυσικό φράγμα. Αντί οι σκληρές μεταλλικές επιφάνειες να φθείρουν η μία την άλλη, το μαλακότερο τριβοφιλμ απορροφά την τάση διάτμησης, ελαχιστοποιώντας την τριβή και την συγκολλητική φθορά.
Παρέχοντας αυτή την θυσιαζόμενη επικάλυψη, τα Βελτιωτικά Λιπαντικότητας μειώνουν την τριβή, αποτρέπουν το μπλοκάρισμα των εξαρτημάτων και επεκτείνουν σημαντικά τη διάρκεια ζωής των κινητήρων, των κιβωτίων ταχυτήτων και των υδραυλικών συστημάτων.